Re: Nga ‘chọc giận’ Nhật Bản: Khẩu chiến vì biển đảo

0 1 477

Kinh tế suy yếu, quan hệ căng thẳng với Trung Quốc cộng với việc Moscow không muốn làm nóng thêm tình hình khu vực, Nga – Nhật sẽ tiếp tục căng thẳng nhưng không cắt đứt liên hệ trong tương lai gần.

>> Nga ‘chọc giận’ Nhật Bản: Giải mã động cơ của điện Kremlin (kỳ 2)

Căng nhưng không đứt

Thủ tướng Nhật Naoto Kan hôm qua nhấn mạnh trước Quốc hội: “Vấn đề Kuril không thể giải quyết qua một vòng đàm phán hay một cuộc hội đàm. Vì vậy, tôi sẽ xây dựng một chiến lược lâu dài để lấy lại bốn hòn đảo đó”.

[img]http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/xuanhong/20101109/tg97a1.jpg[/img]
Thủ tướng Nhật cam kết lấy lại bốn đảo từ Nga.

Trước đó, tờ Mainichi Shimbun đưa tin, Chính phủ Nhật quyết định nín nhịn, không phản đối thêm về chuyến thăm vừa qua của Tổng thống Nga tới quần đảo Kuril.

Báo này dẫn lời một quan chức cao cấp giấu tên của Nhật cho biết: ”Nếu Nga không có thêm hành động liên quan tới lãnh thổ phía Bắc (phía Nam Kuril theo cách gọi của Tokyo), Nhật sẽ không có phản ứng gì”.

Tất cả những động thái trên đang cho thấy sự bế tắc trong lĩnh vực đối ngoại của Nhật với Nga. Kinh tế của họ đình trệ trong hơn 20 năm qua nên giờ họ quá yếu, chẳng thể làm gì ngoài việc phàn nàn. Kết quả là họ đành phải gác lại vấn đề, tìm giải pháp trong tương lai.

Trong khi đó, về phía Nga, Bộ Ngoại giao nước này thông báo Tổng thống Dmitry Medvedev sẽ còn tới Nam Kuril nhiều lần nữa. Điều đó cho thấy lập trường cứng rắn Nga trước việc Nhật ngày càng cứng rắn trong đối ngoại và nhất là việc gia tăng quyết tâm lấy lại cả bốn hòn đảo của Nam Kuril.

Mục đích của Nga, theo Phó giám đốc Viện Nghiên cứu Viễn Đông Sergei Luzyanin là: “Ban lãnh đạo Nga nhất thiết tới thăm Nam Kuril để trên nguyên tắc và thực tế xác nhận chủ quyền của Nga đối với lãnh thổ này”.

Không như Liên Xô, Nga từng hưởng ứng lời kêu gọi đối thoại của Nhật Bản, trao đổi với họ về chủ đề biển đảo, nghiên cứu các dự án hợp tác kinh tế... Tuy nhiên, Nhật gần đây tỏ ra không còn hài lòng với cách tiếp cận trên và ngày càng cương quyết lấy lại các đảo…. khiến Nga cảm thấy cần phải khẳng định chủ quyền ở Nam Kuril.
[img]http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/xuanhong/20101103/tg98a13.jpg[/img]
Ông Medvedev là Tổng thống Nga đầu tiên tới Kuril và có thể quay lại đây trong thời gian tới.

Tuy nhiên, nếu chú ý thì thấy trong thông báo vừa qua không có thời gian cụ thể Tổng thống quay lại Kuril, có thể là ngày mai, 5 năm nữa hoặc chẳng bao giờ.

Nói cách khác, thông báo sẽ quay lại Kuril chỉ là hành động dương oai, răn đe Nhật chứ thực tâm, Nga cũng không muốn làm quan hệ thêm căng thẳng. Mục tiêu tái khẳng định chủ quyền đạt được rồi nên họ cũng không muốn đẩy căng thẳng lên mức cao hơn bởi điều đó có thể gây đổ vỡ quan hệ bởi xét về thực chất, Nga cũng muốn ký hiệp định hoà bình với Nhật (văn kiện đã và đang bị tranh chấp biển đảo cản trở).

Bởi chỉ khi đó, Nga mới có thể thu hút được nguồn đầu tư, công nghệ của Nhật, những thứ mà Nga đang rất “khát” để phục vụ tiến trình cải tổ kinh tế. Nói cách khác, khi ký được hiệp ước hoà bình với Nhật thì Nga chắc chắn sẽ được viện trợ và đầu tư nhiều hơn trước, giống những gì từng xảy ra với Trung Quốc.
[img]http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/xuanhong/20101109/tg97a12.jpg[/img]
Nhật là một trong ít nước có nhiều vốn và công nghệ cao. Ảnh minh hoạ.


Trong bối cảnh Nga dừng chân ở lập trường hiện tại, Nhật bế tắc, không có cơ sở gì để từ đó “phản pháo” Nga…quan hệ song phương sẽ dừng lại ở mức căng thẳng hiện tại chứ không tiến xa hơn.

Còn về tương lai, theo Stratfor dự đoán, nếu được trả giá cao về kinh tế, Moscow có thể trả lại quần đảo này cho Nhật Bản để đổi lấy vốn, công nghệ... Tuy nhiên, cho đến nay, Moscow chưa đưa ra yêu cầu rõ ràng và Nhật Bản cũng không thể hiện sự sẵn sàng chấp nhận bất cứ giá nào mà Nga đưa ra.

Chính sách đối ngoại Nhật “lộn xộn”

Qua vụ căng thẳng với Nga, mọi người càng thấy rõ Nhật Bản đang rối trong đối ngoại.

Khi đảng Dân chủ (DPJ) đánh bại đảng Tự do dân chủ (LDP) năm ngoái, Thủ tướng khi đó là ông Yukio Hatoyama kêu gọi tiến gần hơn về phía Đông Á, nhất là Trung Quốc, hướng tới xây dựng một cộng đồng châu Á theo mô hình của Liên minh châu Âu.

Tuy nhiên, trên thực tế thì mọi chuyện ngược lại. Từ hai tháng qua, quan hệ Tokyo – Bắc Kinh căng thẳng vì vụ tàu hai nước va chạm tới mức gần như bị cắt đứt. Và tới cuối tháng trước, họ lại bị Nga thị uy bằng chuyến thăm của Tổng thống Medvedev tới Nam Kuril.

Ngay cả với đồng minh Mỹ, quan hệ cũng chẳng khá hơn khi hai bên bất đồng sâu sắc về số phận căn cứ không quân Futenma trên đảo Okinawa và hàng loạt vấn đề khác.

Tóm lại, sau 14 tháng cầm quyền, DPJ gây căng thẳng với cả ba cường quốc trong khu vực là Mỹ, Trung Quốc và Nga. Việc họ đang bị người dân trong nước coi là nhu nhược, còn chính sách đối ngoại thì rối loạn cũng chẳng phải điều lạ.

[img]http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/xuanhong/20101109/tg97a13.jpg[/img]
Ngày càng có nhiều người Nhật phản đối DPJ. Ảnh minh hoạ.

Giám đốc Viện đối ngoại của Nga là Alexander Panov khẳng định: “Chính sách đối ngoại của Nhật hoàn toàn lộn xộn”. Tương tự, Giáo sư chính trị học của ĐH Waseda là Tetsuro Kato thừa nhận: “Tất cả cho thấy đảng DPJ cầm quyền thiếu kinh nghiệm và nhất là trong chính sách đối ngoại”.

Theo một số nhà phân tích, ngoài việc DPJ non kinh nghiệm thì trách nhiệm lớn nhất cho tình trạng rối loạn hiện này thuộc về Ngoại trưởng Seiji Maehara.

Theo họ, Thủ tướng Kan mắc sai lầm khi bổ nhiệm một người trẻ tuổi, non tay, có tư tưởng “diều hâu” là Seiji Maehara thay thế ông Katsuya Okada làm Ngoại trưởng Nhật. Hậu quả là tính bộc trực của ông Seiji Maehara khiến quan hệ với Trung Quốc trở nên căng thẳng.

Giáo sư chính trị học của ĐH Waseda là Tetsuro Kato khẳng định: “Chính phủ đã chọn sai người cho chức Ngoại trưởng”.

Còn giới truyền thông Trung Quốc cáo buộc ông Maehara chính là người phá huỷ quan hệ song phương, các cuộc họp của Thủ tướng hai nước đã được lên lịch trình từ trước. Một số báo còn mạnh mẽ tới mức gọi ông là “kẻ cực đoan”, chuyên đưa ra những tuyên bố sai lầm.

[img]http://www.baodatviet.vn/Uploaded_CDCA/xuanhong/20101109/tg97a14.jpg[/img]
Thủ tướng Kan (trái) bị cho là mắc sai lầm khi bổ nhiệm ông Maehara làm Ngoại trưởng.

Với việc triển khai chính sách đối ngoại lộn xộn như trên, cộng với việc Tokyo đang phải vật lộn với tình trạng thiểu phát, dân số già, nợ công tăng, đồng yên tăng giá...chỉ số tín nhiệm của DPJ nói chung và ông Naoto Kan giảm mạnh, xuống còn khoảng 40%.

Nếu không có gì đột phá, con số 40% sẽ còn tụt giảm nữa và DPJ có lẽ lại phải "thay ngựa giữa dòng" như từng làm với ông Hatoyama. Chính trường Nhật sẽ lại rơi vào vòng xoáy bất ổn mới mà chưa biết bao giờ mới có thể thoát ra.


Tin tức liên quan

Thêm nhận xét

Tỷ giá RUB-VND

Tin tức trong ngày